فهرست مطالب

عنوان ................................ صفحه

مقدمه............................................................................... 1

بخش اول:بررسی حقوقی وجرم شناختی پولشویی..... 4

فصل اول :بررسی حقوقی پولشویی................................... 5

مبحث اول: مفهوم و تعریف.............................................. 5

مبحث : دوم : تاریخچه ........................ 9

مبحث سوم : عناصر تشکیل دهنده جرم ........... 14

گفتار اول : عنصر قانونی ................... 14

گفتار دوم : عنصر مادی................................................ 15

بند اول : شرایط مقدماتی............................................ 15

1. ضرورت وجود جرم قبلی................. 15

2. خصوصیات مال حاصل از ارتکاب جرم ....... 20

3. خصوصیات مرتکب جرم........................................... 22

بند دوم: عمل مرتکب ........................ 25

بند سوم: شیوه ها و وسایل ارتکاب جرم ......... 27

1. شیوه های مشتمل بر استفاده از بانکها..... 29

1-1 تصفیه پول.......................... 29

2-1 افتتاح حساب با هویت مجعول........... 30

3-1 معاملات کلان از طریق نزدیکان.......... 30

4-1 وام های صوری و دروغین................ 30

5-1 اسمور فینگ ........................ 31

6-1 استفاده از بانکهای کارگزار.......... 31

7-1 نقل و انتقال الکتریکی و استفاده از کارتهای هوشمند 32

8-1 بهشتهای مالیاتی................... 34

.2 شیوه های مربوط به استفاده از مؤسسات مالی غیر بانکی 35

1-2 حواله .............................. 35

2-2 استفاده از بازار بورس و خرید و فروش سهام و اوراق بهادار 36

فهرست مطالب

عنوان ................................ صفحه

3-2 استفاده از مؤسسات بیمه ............ 37

.3 شیوه ها و طرق پولشویی بدون استفاده از مؤسسات مالی 38

1-3 قاچاق پول................................................... 38

2-3 استفاده از کازینوها................ 39

3-3 استفاده از مؤسسات غیر انتفاعی و خیریه.... 40

4-3 استفاده از بازا هنر و عتیقه جات و جواهرات 40

5-3 استفاده از متخصصان حرفه ای ........... 41

بند چهارم : مراحل پولشویی.................. 43

1. مرحله جایگزینی.................................................... 43

2. مرحله لایه گذاری................................................... 44

3. مرحله ادغام........................................................... 46

بند پنجم : نتیجه مجرمانه................... 47

بند ششم :‌مشارکت و معاونت در پولشویی........ 48

گفتار سوم :‌عنصر معنوی جرم................. 50

فصل دوم : بررسی جرم شناختی پولشویی......... 53

مبحث اول : هدف و ضرورت جرم انگاری........... 53

مبحث دوم : ویژگی های رایج جرم پولشویی................. 58

گفتار اول: فراملی بودن .................... 58

گفتار دوم : سازمان یافتگی ................. 60

گفتار سوم: بدون قربانی بودن................ 63

مبحث سوم : میزان پولشویی................... 65

مبحث چهارم :‌اهداف و علل پولشویی............ 67

مبحث پنجم :‌آثار و زیانهای پولشویی.......... 69

گفتار اول :‌آثار و زیانهای اقتصادی .......... 70

گفتار دوم : آثار و زیانهای سیاسی و اجتماعی... 74

مبحث ششم :‌رابطه پولشویی و جرایم مربوط به موادمخدر 77

فهرست مطالب

عنوان ................................ صفحه

مبحث هفتم : ارتباط پولشویی و تروریسم.................. 80

بخش دوم: مبارزه با پولشویی................ 89

فصل اول :‌اقدامات انجام گرفته در سطح بین المللی 91

مبحث اول: اسناد و توافق نامه های جهانی و منطقه ای 91

گفتار اول : کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان مصوب 1988............... 91

گفتار دوم : اعلامیه کمیته بال ............... 94

گفتار سوم:‌کنوانسیون شورای اروپا .......... 95

گفتار چهارم : دستور العمل اروپایی در زمینه پولشویی 97

گفتار پنجم : کنواسیون سازمان ملل علیه جرایم سازمان یافته فراملی 100

گفتار ششم :‌کنوانسیون سازمان ملل علیه فساد مالی 104

مبحث دوم : نهادها و سازمانهای مبارزه با پوشویی 107

گفتار اول :‌نیروی ویژه اقدام مالی برای مبارزه با پولشویی (فاتف 107

گفتار دوم : گروه اگمونت .................. 110

فصل دوم : راهکارهای ارائه شده برای مبارزه با پولشویی 114

مبحث اول: راهکارهای تقنینی ............... 114

گفتار اول: جرم انگاری پولشویی در قوانین داخلی 114

گفتار دوم :‌پیش بینی کیفرهای متناسب با جرم .. 119

گفتار سوم :‌شناسایی مسئولیت کیفری برای اشخاص حقوقی 123

مبحث دوم: راهکارهای اجرایی و اداری........ 128

گفتار اول: مسئولیتها و تکالیف مؤسسات مالی.. 128

بند اول :‌رعایت اصل شناخت مشتری ............ 128

بند دوم : حفظ سوابق مالی .................. 131

بند سوم :‌ گزارش موارد مشکوک ............... 134

بند چهارم :‌تعدیل اصل رازداری حرفه ای ...... 138

فهرست مطالب

عنوان ................................ صفحه

بند پنجم :‌عدم اطلاع به مشتری در خصوص گزارش موارد مشکوک 140

بند ششم : آموزش کارکنان وکارمندان ......... 142

گفتار دوم :‌مسؤلیتها و تکالیف مؤسسات غیر مالی و اشخاص حرفه ای 144

گفتار سوم :‌مسؤلیتها و تکالیف نظارتی ....... 146

بند اول : ایجاد واحدهای اطلاعاتی مالی (FIU) .. 146

بند دوم :‌کنترل نقل و انتقال پول ........... 150

بند سوم :‌نظارت بر بانکها و مؤسسات مالی ..... 152

بند چهارم : تجویز روش حمل و تحویل تحت کنترل . 153

مبحث سوم : راهکارها و اقدامات پیشگیرانه ... 155

گفتار اول : مفهوم پیشگیری از جرم .......... 155

گفتار دوم: پیشگیری از پولشویی............. 157

مبحث چهارم :‌راهکارهای قضایی .............. 161

گفتار اول:‌تسهیل کشف و اثبات جرم ........... 161

بند اول : پذیرش اماره مجرمیت .............. 161

بند دوم ‚ استفاده از مخبرین و فنون ویژه تحقیق 164

گفتار دوم : مصادره و ضبط اموال ............ 166

گفتار سوم : همکاری قضایی بین المللی ....... 169

بند اول : نیابت قضایی .................... 170

بند دوم: احاله رسیدگی کیفری .............. 173

بند سوم :‌انتقال محکومین .................. 174

بند چهارم :‌استرداد متهمین و محکومین ....... 176

نتیجه گیری و پیشنهادات .................. 181

فهرست منابع و مآخذ....................... 185

پیوست

شرح و بیان مساله پژوهش:

مفاهیم سیاسی به تبع محیط سیاسی (داخلی و جهانی) بوجود می آ یند، وبا توجه به هرگونه تغییر در شرایط محیط سیاسی تغییر پذیر هستند، بدین علت دانشمندان علوم انسانی به اتفاق معتقدند، مفاهیم علوم انسانی از ویژگی نسبیت برخوردارند. بنابراین مفهوم امنیت ملی نیز بعنوان یکی از مفاهیم سیاسی از این امر مستثنی نیست. همانطور که می دانیم، تولد اصطلاح امنیت ملی به زمان ظهور دولت – ملت ها بوسیله قرارداد وستفالیا در سال 1648 م بر می گردد. به مجرد اینکه ما بین دولت – ملت ها مرزبندی شد، منافع و امنیت ملی بر اساس مرزها ترسیم گردید. هرگونه تغییر در مرزها، تجاوز محسوب گردیده، امنیت ملی را به مخاطره می کشید. بهمین علت دولت – ملت ها در پی حفظ امنیت خود به تقویت قدرت نظامی، دست زدند. در این زمان،چنین تصور می شد که برتری قدرت نظامی نسبت به سایر همسایگان امنیت ملی را تضمین خواهد ساخت. بنابراین هر دولت – ملتی بدنبال افزایش قدرت نظامی بود.

در این دوره زمانی تنها بعد نظامی و سیاسی مفهوم امنیت ملی از برجستگی خاص برخوردار بود و ابعاد دیگر چندان اهمیتی نداشتند. اما درحال حاضر، مفهوم امنیت بتدریج از انحصار ماهیت بکلی سیاسی آن خارج شده و رفته رفته عوامل غیرسیاسی یا بشدت سیاسی کمتر مطرح می شود.رفاه داخلی و اقتصادی نسبت به مسایل سنتی دفاعی تقدم یافته است. گستردگی مفهوم امنیت نیز ناشی از تغییر و تحولات نظام بین الملل و ساختاربندی جدید در صحنه بین الملل می باشد. بعد از جنگ جهانی دوم با ظهور قطب های اقتصادی نظیر آلمان غربی وژاپن، بعد اقتصادی امنیت ملی مورد توجه قرار گرفت. اما بدلیل اینکه نظام دو قطبی و رقابت بین دو ابرقدرت، بر نظام بین الملل حاکم بود، همچنان بعد نظامی مفهوم امنیت ملی بر دیگر ابعاد، رجحان داشت.

پس از فروپاشی شوروی سابق، مسایل امنیتی حوزه های وسیع تری را شامل شده است. امنیت دیگر یک فرایند یک جانبه و محدود نیست که فقط با ازدیاد قدرت نظامی بتوان آنرا افزایش داد. امروزه مسایل امنیتی، آلودگی محیط زیست، غذا، بهداشت، تامین شغل و مسکن، توسعه، رفاه، افزایش جمعیت، خطرفقر، مسایل فرهنگی و موارد دیگر را شامل می شود که این مسایل راه حل ها و همکاری های فوق ملی را نیز می طلبد.

با فروپاشی شوروی،امنیت بر پایه مؤثر نظامی خارج شده است، البته هنوز هم تهدیدات نظامی می تواند مهم باشد، زیرا توانایی تغییرات اساسی و زیر بنایی در جامعه را داراست. هم اکنون، ابزار نظامی بعنوان پشتوانه قدرت سیاسی بعضی کشور ها بویژه قدرت های بزرگ مطرح است، ولی در حال حاضر امنیت کشورها ممکن است از لحاظ نظامی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مورد تهدید قرار گیرد که ابزار مقابله با اینها، تنها قدرت نظامی نیست. ویژگی تهدیدات جدید باعث گردید تا کشورها به همکاری وتعامل با یکدیگر در سطح جهانی روی آورند‏‏‏، چرا که این تهدیدات، جدا از اینکه یک دولت- ملت را بخواهد تهدید بکند، منطقه وجهان را نیز به مخاطره می اندازد. بنابراین با تغییر وتحولاتی که در روابط بین الملل پس از دهه 90م بوجود آمد.، مفهوم امنیت را نیز دچار تحول نمود. از یک طرف مفهوم امنیت ملی، گسترده تر شد. از طرف دیگر برای تامین و دستیابی به آن از رقابت و برخورد به همکاری و تعامل در این زمینه، تغییر مفهوم داد. قبل از دهه 90 امنیت یک کشور ناامنی سایرین محسوب می گردید. امنیت، «حاصل جمع صفر» معنی می شد. بنابراین همواره درگیری و رقابت نظامی در صحنه بین الملل حاکم بود، در صورتیکه اکنون نه تنها امنیت یک واحد سیاسی، ناامنی سایرین محسوب نمی گردد، بلکه امنیت یکی، امنیت دیگران نیز است. امروزه تهدیدات از ویژگی جهانی برخوردارند، بطوریکه یک واحد سیاسی به تنهایی قادر به مقابله با آن نیست و علاوه بر آن تهدیدی که یک واحد سیاسی را به چالش کشانده، امکان سرایت به سایر واحد های سیاسی را دارد.